Arda yavuz
Yaklaşık 7.000 yıl öncesine tarihlenen yeni bir bilimsel çalışma, Mezolitik dönemde gömülen bireylerin sandığımızdan çok daha zengin ve süslü giysilerle defnedilmiş olabileceğini ortaya koydu.
Araştırma, İsveç’in güneyindeki Skåne bölgesinde bulunan Skateholm I ve II mezarlık alanlarına odaklandı. Toplam 87 mezarın değerlendirildiği çalışmada, özellikle 35 mezar üzerinde ayrıntılı mikroskobik analiz gerçekleştirildi.
Mikroskobik kalıntılar yeni ipuçları verdi
1980’li yıllardaki kazılarda taş aletler, hayvan kemikleri ve boynuz gibi buluntular gün yüzüne çıkarılmıştı. Ancak yeni araştırma, mezar toprağında kalan gözle görülmeyen lif, kıl ve tüy parçacıklarını inceleyerek daha önce fark edilmeyen ayrıntıları ortaya çıkardı.
Çalışma, University of Helsinki bünyesindeki “Animals Make Identities” projesi kapsamında yürütüldü. Araştırmacılar, su destekli lif ayrıştırma yöntemi sayesinde mezar toprağındaki organik kalıntıları ayrıştırarak tür düzeyinde analiz edebildi.
Projede yer alan arkeolog Tuija Kirkinen, yöntemin yalnızca mezarlara değil farklı arkeolojik alanlara da uygulanabileceğini belirtti. Prof. Kristiina Mannermaa ise elde edilen bulguların kuşların ve tüylerin Mezolitik topluluklar için düşündüğümüzden daha önemli olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Baş çevresinde kartal ve baykuş tüyleri
Analizler, gömülen bireylerin su kuşlarının derileriyle birlikte sansargiller, kedigiller ve çeşitli kürk hayvanlarının postlarını kullandığını ortaya koydu.
Özellikle baş bölgesinde tespit edilen kartal ya da şahin tüyleri, baykuş tüyleri ve küçük kürk hayvanlarına ait kıllar, ölülerin başlık ya da baş süsleri takmış olabileceğine işaret ediyor.
Daha önce “boş mezar” olarak değerlendirilen bazı gömülerde bile kürk ve tüy kalıntılarına rastlanması dikkat çekti.
Kürk ve tüyden yapılmış ayakkabılar
Bir mezarda, 60 yaş üzerindeki bir kadının ayak çevresinde gelinciğe ait beyaz kış kürkü, kahverengi bir kedigil kılı ve kuş tüyü parçacıkları bulundu. Araştırmacılar, bu bulguların kürk ve tüyden yapılmış, muhtemelen çok renkli bir ayakkabıya işaret edebileceğini değerlendiriyor.
Mezolitik giyim kültürü yeniden yazılıyor
Mezolitik döneme ait giysiler genellikle organik malzemelerden üretildiği için günümüze nadiren ulaşıyor. Ancak bu yeni yöntem sayesinde, korunma koşullarının zayıf olduğu alanlarda bile mikroskobik kalıntılar üzerinden giyim kültürüne dair bilgi edinilebiliyor.
Hakemli dergide yayımlanan çalışma, Kuzey Avrupa’daki Mezolitik toplumların gömü ritüellerine ve kimlik anlayışına dair önemli yeni veriler sunuyor
Kaynak: ARKEOFİLİ
