Hüseyin Burak Arslanalp
Tarihçi, akademisyen ve yazar İlber Ortaylı, bir süredir tedavi gördüğü hastanede 78 yaşında yaşamını yitirdi. Türkiye’nin en tanınmış tarihçilerinden biri olarak kabul edilen Ortaylı’nın vefatı, akademi ve kültür dünyasında büyük üzüntü yarattı. Geniş bilgi birikimi ve güçlü anlatımıyla tanınan Ortaylı, kamuoyunda sık sık “ayaklı kütüphane” olarak anılıyordu.
İlber Ortaylı kimdir?
İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Bregenz kentinde Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi Şefika Ortaylı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Rus Dili ve Edebiyatı alanında görev yapan bir akademisyendi. Babası Kemal Ortaylı ise Kırım tarihi ve Tatarlar üzerine çeviriler yapan bir uçak mühendisiydi.Henüz iki yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye’ye gelen Ortaylı, eğitim hayatına İstanbul Avusturya Lisesi’nde başladı ve daha sonra Ankara Atatürk Lisesi’nde öğrenimini sürdürdü.1969 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını ABD’deki University of Chicago’da, ünlü tarihçi Halil İnalcık danışmanlığında tamamladı. 1974 yılında Ankara Üniversitesi’nde “Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler” başlıklı teziyle doktorasını aldı.
Akademik kariyeri ve görevleri
Akademik yaşamı boyunca birçok önemli görev üstlenen Ortaylı, 1989 yılında profesör unvanını aldı. Uzun yıllar Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde İdare Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü.Ayrıca University of Vienna, University of Cambridge, University of Oxford ve Sapienza University of Rome gibi dünyanın önde gelen üniversitelerinde misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi.2005–2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi Başkanlığı görevini üstlenen Ortaylı, bu süreçte Osmanlı tarihinin uluslararası alanda daha geniş kitlelere anlatılmasına katkı sağladı. Emekliliğinin ardından ise Galatasaray Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde dersler vererek akademik çalışmalarını sürdürdü.
Ödülleri ve bilimsel çalışmaları
Tarih alanında çok sayıda makale ve kitaba imza atan Ortaylı, 2001 yılında Aydın Doğan Ödülü’ne layık görüldü. 2017 yılında ise Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ile onurlandırıldı.Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyeliği yapan Ortaylı, Avrupa İranoloji Cemiyeti ve Avusturya-Türk Bilimler Forumu gibi uluslararası bilimsel kuruluşlarda da aktif görev aldı. 2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na danışmanlık yaptı.Ortaylı ayrıca yaklaşık 30 bin kitaptan oluşan kişisel kütüphanesini Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’ne bağışlayacağını açıklamıştı.
Kaç dil biliyordu?
İlber Ortaylı; Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Rusça ve Farsçayı ileri düzeyde konuşabiliyordu. Bunun yanı sıra Latince, İbranice, Antik Yunanca ve bazı Slav dillerine olan hâkimiyetiyle de tanınıyordu. Çok dilli akademik birikimi, uluslararası tarih çalışmalarında önemli bir avantaj sağladı.
Aile hayatı
Ortaylı, 1981 yılında Ayşe Özdolay ile evlendi. Bu evlilikten Tuna adında bir kızı dünyaya geldi. Çift 1999 yılında yollarını ayırdı.
Hastalığı ve vefatı
Bir süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi gören Ortaylı’nın diyabet hastası olduğu ve böbrek rahatsızlığı nedeniyle düzenli olarak diyalize girdiği öğrenildi. Bağışıklık sistemiyle ilgili tedavi süreci de devam eden tarihçi, rahatsızlıklarının ağırlaşmasının ardından hastanede yoğun bakıma alınmıştı.Yaklaşık altı gündür yoğun bakımda tedavi gören İlber Ortaylı, 13 Mart 2026’da yaşamını yitirdi. Vefatıyla birlikte Türkiye’nin en önemli tarihçilerinden biri bilim dünyasına veda etmiş oldu. Akademik çalışmaları, kitapları ve öğrencileri aracılığıyla bıraktığı miras ise uzun yıllar yaşamaya devam edecek.
Haberin girildiği tarih ve saat 13.03.2026 22:56
Kaynak:http://cumhuriyet.com.tr
Arda yavuz
