Bekir
Bir insan hortumun içinde hayatta kalabilir mi?
Bir hortumun tam merkezine girmek ve hayatta kalmak son derece nadir bir durum. Bunu deneyimleyen az sayıdaki kişiden biri olan bir atmosfer bilimci, yaşadıklarını “bir canavarın kalbine girmek” olarak tanımlıyor. Çoğu insan hortumun sesini tren gürültüsüne benzetse de, yakından bu ses adeta binlerce jet motorunun çığlığı gibi duyuluyor.
Scientific American’da yer alan habere göre, Michigan Üniversitesi’nden atmosfer bilimleri profesörü Perry Samson, 24 Mart’ta Kansas eyaletinin kuzeybatısında yürüttüğü saha çalışması sırasında beklenmedik şekilde bir hortumun tam merkezinde kaldı. Saha çalışması sırasında henüz öğle vakti olmasına rağmen gökyüzü o kadar karardı ki araç farlarını açmak zorunda kaldılar. Kısa süre sonra bir hortum oluştu ve doğrudan üzerlerine ilerledi. Samson, yaşadığı deneyimi; yoğun enkaz bulutu, şiddetli rüzgârlar ve görüşün tamamen kaybolduğu son derece korkutucu bir an olarak anlattı.
Öğrenciler kaçmayı başarsa da, bilim insanının aracı hızla yoğun bir enkaz bulutu tarafından yutuldu. Görüş mesafesi tamamen kayboldu. Çaresiz kalan bilim insanı, aracını rüzgâra doğru çevirerek yere daha sağlam basmasını sağlamaya çalıştı. Bu riskli karar ve büyük ölçüde şans sayesinde hayatta kaldı.
Hortumun içinde neler olur?
Hortumun içinde yaşananlar, dışarıdan görülen görüntülerden çok daha korkutucu:
Basınç değişimi: Hızla değişen hava basıncı kulaklarda şiddetli ağrıya yol açar; adeta baş sıkıştırılıyormuş gibi hissedilir.
“Katı” rüzgâr: Saatte 240 kilometreyi aşan rüzgâr hızlarında hava, adeta sert bir cisim gibi çarpar.
Tam karanlık: Filmlerdeki gibi sakin bir “göz” yoktur. Aksine, toprak, ağaç ve yapı parçalarından oluşan yoğun ve karanlık bir enkaz bulutu vardır.
Bu koşullarda en büyük tehlike, uçan cisimler. Hortumlar metal parçaları, ağaçları, hatta büyük hayvanları bile havaya kaldırabilir. Normalde önerilen, bir hendeğe girip yere yatmaktır; ancak rüzgârın şiddeti bazen araçtan çıkmayı bile imkânsız hale getirebilir.
Hortum nasıl oluşur?
Bu tür yıkıcı fırtınalar, belirli atmosferik koşulların bir araya gelmesiyle oluşur:
- Yüzeye yakın sıcak ve nemli hava, üst katmanlarda kuru hava
- Bu havayı hapseden bir “kapak” tabakası
- Nemli ve kuru havanın karşılaştığı “dry line” (kuru hat)
- Farklı yönlerde esen rüzgârların oluşturduğu dönme hareketi (wind shear)
- Yüksek irtifadaki jet akımları
Bu unsurlar birleştiğinde, dönen ve hızla güçlenen bir hortum meydana gelebilir.
Hayatta kalmak mümkün mü?
Evet, ama büyük ölçüde şans ve doğru anda verilen kararlar sayesinde. Hortumların rüzgâr hızları saatte 480 kilometreye kadar çıkabilir ve geniş alanları yok edebilir.
Bilim insanı Perry Samson hortum geçtikten sonra aracının içinde çamura saplanmış, gövdesine saman parçaları saplanmış halde bulundu.
Bu nedenle uzmanlara göre en önemli şey, hortuma yakalanmamak ve mümkün olan en kısa sürede güvenli bir yere sığınmak.
Kaynak:Gazeteoksijen
Huri
Hüseyin Burak Arslanalp
Arda yavuz