Arda yavuz
Mohenjo-daro üzerine yapılan yeni araştırmalar, antik kentin kuruluşunun daha önce düşünülenden yüzyıllar öncesine uzanabileceğini ortaya koydu. Şehir duvarlarında gerçekleştirilen radyokarbon tarihleme çalışmaları, yerleşimin MÖ 2700–2600 yılları arasında başladığını gösteriyor.
İndus Vadisi’nin en büyük ve en iyi korunmuş yerleşimlerinden biri kabul edilen Mohenjo-daro, günümüzde Pakistan’ın Sindh bölgesinde yer alıyor. Antik kent, Tunç Çağı’nda gelişmiş kent planlaması, su altyapısı ve merkezi yönetim izleriyle dikkat çekiyor. Araştırmalara göre en parlak döneminde yaklaşık 40 bin kişinin yaşadığı kent, pişmiş tuğla yapılarla kaplı geniş bir alana yayılıyordu.
Bilim insanları uzun süre kentin MÖ 2500 civarında ortaya çıktığını düşünüyordu. Ancak yeni jeoarkeolojik çalışma, şehrin kale bölümünde bulunan duvarların daha erken bir dönemde inşa edildiğini gösterdi. Bu bulgular, yerleşimin Gize Piramitleri’nin inşasına başlanmasından önce şekillenmeye başladığını ortaya koyuyor.
Araştırma aynı zamanda kentin zaman içinde genişletildiğini ve duvarların MÖ 2200’e kadar kullanıldığını da gösterdi. Ancak Mohenjo-daro’nun çöküşü hâlâ gizemini koruyor. Kentin MÖ 1800–1700 yılları arasında terk edildiği düşünülürken, bu durumun nedeni kesin olarak bilinmiyor.
Araştırmacılar, olası nedenler arasında uzun süreli kuraklık, çevresel değişimler veya toplumsal dönüşümleri gösteriyor. Bununla birlikte ani bir felaket, savaş ya da büyük bir yangına dair net kanıtların bulunmaması, antik kentin neden terk edildiği sorusunu açık bırakmaya devam ediyor.
Kaynak ARKEOFİLİ
Hüseyin Burak Arslanalp
