Arda yavuz
Batı Avrupa’ya yerleşen ilk Homo sapiens topluluklarının, sanılandan çok daha erken dönemde ok ve yay kullanmış olabileceği öne sürüldü. Yeni balistik deneyler, bu avcı-toplayıcı grupların yaklaşık 40 bin yıl önce farklı silah teknolojilerini birlikte kullanmış olabileceğine işaret ediyor.
Bilim insanları uzun süre bu dönemde insanların avlarını mızrak fırlatıcılarıyla atılan dartlarla avladığını düşünüyordu. Ancak tarihöncesi silahların ahşap ve lif gibi organik malzemelerden yapılması, doğrudan kanıtların günümüze ulaşmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle araştırmacılar, çoğunlukla kemik ve taş ok uçları üzerindeki çarpma izlerini inceleyerek kullanım biçimlerini anlamaya çalışıyor.
Çalışmada, Aurignacian culture dönemine ait kemik, geyik boynuzu ve fildişi uçların kopyaları üretildi. Ardından bu uçlar hem mızrak fırlatıcıları hem de yay kullanılarak hedeflere atıldı. Toplam 191 atışın gerçekleştirildiği deneylerde, yalnızca aşınma izlerine bakarak ok ve mızrak uçlarını kesin biçimde ayırt etmenin mümkün olmadığı görüldü.
Araştırmacılar bu bulgunun, Erken Üst Paleolitik dönemde yalnızca mızrak teknolojisinin kullanıldığı yönündeki görüşleri sorguladığını belirtiyor. Bulgular, bu dönemde ok ve yay teknolojisinin de kullanımda olabileceğini ve farklı av silahlarının eş zamanlı olarak geliştirilmiş olabileceğini ortaya koyuyor.
Ayrıca insanların bu süreçte Avrasya ve Okyanusya’ya yayılması, farklı çevre koşullarıyla karşılaşmalarına neden oldu.
Bu durumun, birden fazla av stratejisinin ve silah teknolojisinin geliştirilmesini teşvik etmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, doğrudan kanıtların sınırlı olması nedeniyle kesin sonuçlara temkinli yaklaşılması gerektiğini vurgulasa da, erken dönem insanlarının teknolojik açıdan düşünüldüğünden daha gelişmiş ve çeşitlilik gösteren av yöntemlerine sahip olabileceği belirtiliyor.
Kaynak ARKEOFİLİ
Hüseyin Burak Arslanalp
