Fayda Hareketlilik, 6 Şubat Depremi Gibi Olabilir!

Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, uydu radar çalışmalarıyla Van’ın doğusunda 250 km uzunluğunda homojen gerginliğe sahip bir fay sistemi tespit etti. Bu sistem, 6 Şubat depremleri gibi yıkıcı bir sarsıntı üretebilir. Kutoğlu, Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri çalışmalarda bu büyük sismik hareketliliği bulduklarını açıkladı. Türkiye’nin aktif bir deprem ülkesi olduğunu ve bilinen 500’den fazla fayın yanı sıra keşfedilmemiş kırıklar da bulunduğunu hatırlattı.

Leeds Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttükleri projede Kutoğlu, radar interferometri tekniğiyle Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini anlık izlediklerini belirtti. Elde edilen verilerle sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını ve Türkiye’de yıllık en yüksek stres birikiminin Van’ın doğusundaki hatta olduğunu vurguladı.

İnceleme alanında çok sayıda fay hattı var, bunlardan biri de 1647 ve 1976’da kırılan Çaldıran Fayı. Bu fayın geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlatalım. Hattın güneyindeki Van’da ise 1881 ve 2011’de yıkıcı depremler oldu. Haritalardaki kırmızı bölgeler homojen bir yüksek gerilimi gösteriyor ve bu stres yıllar geçtikçe artıyor.

Çaldıran Fayı kırılmış olsa da, 250 kilometrelik devasa bir alanda büyük deprem kaydı yok. Bu alan, 6 Şubat depremi gibi aynı anda çalışabilecek şekilde tüm fay sisteminin birbiriyle bağlantılı olduğunu gösteriyor. Kutoğlu, kırmızı bölgenin homojen bir şekilde yüksek gerilim gösterdiğini ve her yıl bu gerginliğin arttığını belirtti. Çaldıran fayı kırılmış olsa da, 250 km uzunluğunda büyük bir alanda büyük deprem kaydı yok.

Bu alanın homojen kırmızı renkte olması, sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Bu da, 6 Şubat 2023’te Hatay’da olduğu gibi, 250 kilometrenin aynı anda çalışabileceği anlamına geliyor. Harita, bölgenin eşit oranda gerildiğini ve homojen bir gerginlik olduğunu gösteriyor. Nüfusun büyük bölümü batıda yaşasa da, Türkiye geneli çalışmalarımız bu bölgenin en fazla gelinen bölgelerden biri olduğunu gösteriyor.

Bu bölgeye dikkat etmeli ve tedbir almalıyız. 2011 Van depremi her şeyin bittiği anlamına gelmez. O deprem sadece küçük bir alanı etkiledi. Arka planda daha büyük bir mekanizma çalışmaya ve enerji biriktirmeye devam ediyor. 2011’de deprem olan yer sadece bu küçük bölgeydi. Ama burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor.

Kaynak: Sondakika