Arda yavuz
Bilim insanları, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan solaklığın tarih boyunca neden benzer oranlarda kaldığını araştırdı. İtalya’da yapılan bir çalışma, solak bireylerin özellikle bire bir rekabet içeren durumlarda bazı avantajlar elde edebildiğini ortaya koydu.
İlk bakışta insanların yaklaşık yüzde 10’unun solak olması evrim teorisiyle çelişiyor gibi görünebilir. Çünkü doğal seçilim teorisine göre, hayatta kalma ve üreme açısından avantaj sağlamayan özelliklerin zamanla ortadan kalkması beklenir. Ancak solaklık buna rağmen tarih boyunca belirli bir oranla varlığını sürdürmeyi başardı.
İtalya’daki Chieti-Pescara Üniversitesi’nde görev yapan araştırmacılar bu durumun nedenlerini inceleyen bir çalışma gerçekleştirdi. Araştırma, sağlak ve solak bireylerin farklı sosyal koşullarda farklı avantajlar elde edebileceği yönündeki bir hipotezi test etmeyi amaçladı.
Araştırma sonuçlarına göre sağlak bireyler işbirliği gerektiren davranışlarda daha avantajlı olabilirken, solak bireyler özellikle rekabetin yoğun olduğu ortamlarda üstünlük sağlayabiliyor. Bu avantajın özellikle bire bir karşılaşmalarda daha belirgin olduğu ve erkeklerde daha güçlü şekilde görüldüğü ifade ediliyor.
Araştırmacılar bu durumu evrimsel oyun teorisinde yer alan “evrimsel olarak kararlı strateji” (Evolutionarily Stable Strategy – ESS) kavramıyla açıklıyor.
Azınlık olmanın avantajı
ESS yaklaşımına göre bir popülasyonda çoğunluk sağlak olduğunda, solak olmak “frekansa bağlı” bir avantaj yaratabiliyor. Solak bireyler toplumda azınlık oldukları için rekabet içeren durumlarda daha öngörülemez hale geliyor.
Bu durum özellikle boks gibi bire bir mücadele gerektiren sporlar üzerinden örnekleniyor. Sporcuların çoğunlukla sağlak rakiplere karşı antrenman yapması, solak bir rakiple karşılaşıldığında küçük ama önemli avantajlar yaratabiliyor.
Ancak solaklık yaygın hale gelirse bu avantaj ortadan kalkıyor. Çünkü insanlar solaklarla da aynı sıklıkta karşılaşmaya başladığında buna uyum sağlıyor.
Evrimde denge noktası
Araştırmacılara göre bu nedenle popülasyonda bir denge oluşuyor. Çoğunluk sağlak kalırken küçük bir solak azınlık varlığını sürdürüyor.
Evrimsel açıdan bu durum “kararlı denge” olarak tanımlanıyor. Sağlaklık ve solaklık stratejileri birbirini tamamen ortadan kaldıramıyor; her birinin avantajı popülasyondaki yaygınlığına bağlı olarak değişiyor.
Bu nedenle insan toplumlarında solakların oranı düşük olsa da uzun yıllardır istikrarlı bir seviyede kalmaya devam ediyor.
Kaynak : Oksijen bilim
admin
Bekir