Arda yavuz
Pompeii’de yapılan yeni araştırmalar, Roma ordusunun MÖ 89 yılındaki kuşatma sırasında dönemin ötesinde bir silah kullanmış olabileceğini ortaya koydu. Kent surlarında tespit edilen gizemli izler, art arda atış yapabilen gelişmiş bir mekanizmaya işaret ediyor.
Pompeii halkının Roma’ya karşı ayaklanmasının ardından, Lucius Cornelius Sulla komutasındaki Roma ordusu şehri kuşatma altına aldı. Kuşatma sırasında kullanılan silahlar arasında, yeniden doldurmaya gerek kalmadan ardışık atış yapabilen “polybolos” adlı gelişmiş bir makinenin de yer aldığı düşünülüyor.
Antik bir “makineli tüfek” olarak nitelendirilen polybolos’un, MÖ 3. yüzyılda İskenderiyeli mühendis Dionysios tarafından tasarlandığı kabul ediliyor. Her ne kadar bu silahın fiziksel kalıntılarına henüz ulaşılamamış olsa da, çalışma prensibi Byzantionlu Philon’un yazılarında detaylı şekilde anlatılıyor.
Araştırmalara göre Roma ordusu, kuşatma sırasında “scorpio” adı verilen mancınıklarla Pompeii’nin kuzey surlarını hedef aldı. Bu silahların bıraktığı büyük ve yuvarlak deliklerin yanı sıra, aynı bölgede dikkat çeken daha küçük ve dörtgen şekilli izler de tespit edildi. Bu farklı izlerin kaynağını anlamak için bilim insanları detaylı incelemeler yaptı.
Gerçekleştirilen üç boyutlu taramalar ve matematiksel modellemeler, söz konusu hasarın yüksek güçlü ve hızlı atış yapabilen bir mekanizma tarafından oluşturulmuş olabileceğini gösterdi. Uzmanlar, bu izlerin otomatik çalışan bir tür akrep ya da geliştirilmiş polybolos sistemine ait olabileceğini değerlendiriyor.
Araştırmacılar ayrıca, bu tür bir silahın özellikle kulelerden çıkan savunmacı okçulara karşı etkili olacak şekilde tasarlanmış olabileceğini belirtiyor.
Sulla’nın, mühendislik alanındaki gelişmeleriyle bilinen Rodos bölgesiyle bağlantısı da bu ihtimali güçlendiriyor.
Öte yandan, Philon’un tarif ettiği orijinal polybolos’un bu düzeyde bir yıkım gücüne sahip olmayabileceği ifade ediliyor. Ancak araştırmacılar, zaman içinde yapılan teknik geliştirmelerle bu silahın daha güçlü hale getirilmiş olabileceğini düşünüyor. Özellikle mekanik dişli sistemleri sayesinde daha yüksek enerji üretimi sağlanmış olabileceği vurgulanıyor.
Sonuç olarak bilim insanları, Roma ordusunun Pompeii kuşatmasında çok atışlı gelişmiş bir savaş makinesi kullanmış olmasının güçlü bir ihtimal olduğunu belirtiyor. Bu bulgu, antik dönemde askeri teknolojinin sanılandan çok daha ileri seviyede olabileceğini gözler önüne seriyor.
Kaynak ARKEOFİLİ
Hüseyin Burak Arslanalp
