Hüseyin Burak Arslanalp
ABD’de yapay zeka destekli güvenlik sistemlerinin kullanımına yönelik tartışmaları yeniden alevlendiren çarpıcı bir adli hata gündeme geldi. Angela Lipps adlı bir kadın, yüz tanıma teknolojisinin hatalı eşleştirmesi sonucu işlemediği bir suçtan dolayı tutuklanarak 108 gün boyunca cezaevinde kaldı. Masumiyeti ancak aylar sonra ortaya çıkarken, olay ülkede adalet sistemi ve yapay zeka ilişkisini yeniden sorgulatmaya başladı.
Süreç, 2025 yılının Nisan ayında North Dakota’da sahte kimlik kullanılarak gerçekleştirilen banka dolandırıcılığı vakalarıyla başladı. Olayla ilgili elde edilen güvenlik kamerası görüntüleri, yüz tanıma sistemi üzerinden analiz edilmek üzere Clearview AI platformuna yüklendi. Ancak sistem, ciddi bir hata yaparak Lipps’i şüpheli olarak işaretledi.
Bu yanlış eşleştirmenin ardından 14 Temmuz’da Tennessee’deki evine düzenlenen baskınla gözaltına alınan Lipps, hayatında hiç bulunmadığı bir eyalette işlenen suçla itham edildi. Kefalet hakkı tanınmadan tutuklanan kadın, aylar boyunca özgürlüğünden mahrum bırakıldı.
Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında Lipps’in suçun işlendiği tarihte Tennessee’de bir markette alışveriş yaptığını gösteren kanıtların ortaya çıkmasıyla dava çöktü ve tüm suçlamalar düşürüldü. 25 Aralık 2025’te serbest bırakılan Lipps’in bu süreçte işini kaybettiği, maddi ve manevi ciddi kayıplar yaşadığı ifade edildi.
Yetkililerden Dave Zibolski, olayda yapay zeka sistemine aşırı güvenildiğini ve yeterli insan denetiminin sağlanmadığını kabul etti. Ancak kamuoyunda tepki çeken bir diğer detay ise Lipps’e resmi bir özür verilmemiş olması oldu.
Bu vaka, ABD’de yüz tanıma teknolojileri nedeniyle yaşanan dokuzuncu haksız tutuklama olarak kayıtlara geçerken, hukukçular ve insan hakları savunucuları sistemin denetimsiz kullanımına karşı daha sıkı düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguluyor. Lipps’in avukatlarının ise ilgili kurumlara karşı tazminat ve insan hakları ihlali gerekçesiyle dava açmaya hazırlandığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre yaşananlar, yapay zekanın adli süreçlerde yardımcı bir araç olarak kullanılması gerektiğini bir kez daha ortaya koyarken, nihai karar mekanizmasının insan denetiminden bağımsız bırakılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne seriyor.
Haberin girildiği tarih ve saat 31.03.2026 19:44
Kaynak: https://www.tgrthaber.com/ (Berkay Alptekin)
Bekir
