Arda yavuz
The Guardian tarafından aktarılan yeni bir analiz, 2025 yılında küresel ısınmayı hızlandıran “mega metan sızıntılarını” gözler önüne serdi. Uydu verilerine dayanan araştırmaya göre bu dev sızıntılar, çoğunlukla petrol, gaz tesisleri ve çöp sahalarından kaynaklanıyor.
Bilim insanları, bu sızıntıların büyük bölümünün kötü bakım ve ihmalden kaynaklandığını ve aslında kolayca önlenebileceğini vurguluyor.
“Önlenebilir bir kriz”
University of California, Los Angeles bünyesindeki “Stop Methane” projesi araştırmacılarına göre metan sızıntılarının durdurulması, yalnızca çevresel değil aynı zamanda ekonomik bir kazanç da sağlayabilir.
Çünkü metan, doğrudan satılabilen bir enerji kaynağı olan doğal gazın ana bileşeni. Bu nedenle sızıntıyı engellemek, atmosfere kaçan gazın geri kazanılması anlamına geliyor.
En büyük sızıntılar: Türkmenistan ve ABD
Araştırmaya göre en büyük metan sızıntıları Türkmenistan’da yoğunlaşıyor. Listenin üst sıralarında ayrıca ABD (özellikle Texas), Venezuela ve İran da yer alıyor.
Texas’taki bir tesiste saatte yaklaşık 5,5 ton metan sızıntısı tespit edildi. Bu miktar, yaklaşık 1 milyon SUV aracın emisyonuna eşdeğer.
Türkiye’de çöp sahaları dikkat çekiyor
Araştırma yalnızca enerji tesislerini değil, çöp depolama alanlarını da kapsıyor. Buna göre kötü yönetilen atık sahaları da büyük miktarda metan salımı yapıyor.
Bu kapsamda Türkiye, Cezayir, Malezya ve ABD, en problemli bölgeler arasında gösteriliyor.
Organik atıkların çürümesi sonucu oluşan metan, kontrol edilmediğinde doğrudan atmosfere karışarak küresel ısınmayı hızlandırıyor.
Küresel ısınmanın %25’i metandan
Bilim insanlarına göre metan gazı, günümüzde yaşanan küresel ısınmanın yaklaşık %25’inden sorumlu
Ayrıca son yıllarda metan emisyonlarında “korkutucu” bir artış gözlemleniyor ve bu durum, iklimde geri dönüşü zor eşiklerin aşılmasına neden olabilir.
“İklimin imdat freni”
Metan gazının atmosferde kalma süresi karbondioksite göre daha kısa. Bu nedenle emisyonların hızlı şekilde azaltılması, küresel ısınmayı kısa vadede yavaşlatabilecek en etkili yöntemlerden biri olarak görülüyor.
Uzmanlara göre metan emisyonlarını azaltmak, iklim krizi için adeta bir “acil fren mekanizması” işlevi görebilir.
Kaynak Oksijen
Hüseyin Burak Arslanalp