Arda yavuz
Oklahoma’da bulunan yaklaşık 300 milyon yıllık bir fosil, günümüzde kullandığımız solunum sisteminin kökenine dair en eski kanıtları ortaya koydu.
Araştırmacılar, Erken Permiyen dönemine ait Captorhinus aguti adlı küçük sürüngen benzeri bir canlının fosilinde, kaburga destekli solunum sisteminin izlerini tespit etti. Bu sistem, günümüzde sürüngenler, kuşlar ve memelilerde görülen nefes alma mekanizmasının atası olarak kabul ediliyor.
Fosilin en dikkat çekici özelliği ise yalnızca kemikleri değil; deri, kıkırdak ve hatta protein kalıntılarını bile korumuş olması. Bu durum, bilim insanlarına erken amniyotların vücut yapısını ve solunum sistemini detaylı şekilde inceleme fırsatı sundu.
Araştırmaya göre, bu canlılarda görülen “kostal aspirasyon” adı verilen solunum yöntemi, kaburgalar arası kasların genişleyerek akciğerlere daha fazla hava çekmesini sağlıyor. Bu sistem, amfibilerin kullandığı daha ilkel solunum yöntemine kıyasla çok daha verimli.
Bilim insanları, bu gelişmiş solunum sisteminin kara yaşamına uyumda büyük rol oynadığını ve amniyotların hızla yayılıp çeşitlenmesini sağladığını belirtiyor.
Çalışma ayrıca, fosilde bulunan protein kalıntılarının şimdiye kadar keşfedilen en eski organik moleküllerden biri olduğunu ortaya koyarak, fosil biliminde önemli bir dönüm noktası oluşturuyor.
Kaynak ARKEOFİLİ
Yayınlanma tarihi: 15 Nis 2026 13:36
Hüseyin Burak Arslanalp
Huri
