Arda yavuz
Orta Avrupa’da yapılan yeni bir biyoarkeolojik araştırma, MÖ 1500 civarında insanların yaşam tarzında köklü değişimler yaşandığını ortaya koydu.
Tiszafüred-Majoroshalom Tunç Çağı mezarlığında yürütülen incelemeler, bu dönemin hem beslenme hem de toplumsal yapı açısından önemli bir dönüşüm süreci olduğunu gösteriyor.
Diyet Daha Tekdüze Hale Geldi
Araştırmaya göre Orta Tunç Çağı’nda beslenme daha çeşitliydi ve toplum içinde özellikle hayvansal protein tüketimi açısından belirgin farklar bulunuyordu.
Geç Tunç Çağı’na gelindiğinde ise bu farklılıklar azaldı, diyet daha tek tip ve görece daha yoksul bir yapıya dönüştü. Aynı dönemde hayvansal protein tüketiminde de belirgin bir düşüş yaşandı.
Darı Tüketimi Yaygınlaştı
Karbon izotop analizleri, Geç Tunç Çağı’nın başlarında süpürge darısının beslenmeye dahil edildiğini ortaya koydu. Hızlı yetişen ve yüksek enerji sağlayan bu bitki, bölgedeki en erken darı tüketimi örneklerinden biri olarak kayda geçti.
Hareketlilik ve Göç Azaldı
Stronsiyum izotop verileri, Orta Tunç Çağı’nda bölgede daha fazla göç hareketliliği olduğunu gösterirken, Geç Tunç Çağı’nda bu hareketliliğin azaldığını ortaya koydu. Ayrıca bu dönemde gelen göçmenlerin farklı coğrafi bölgelerden geldiği tespit edildi.
Yerleşim ve Sosyal Yapı Dönüştü
Geç Tunç Çağı’nın başlarında uzun süre kullanılan büyük yerleşimler terk edildi ve daha dağınık yerleşim düzenine geçildi. Bu durum, daha gevşek ve az merkezi bir sosyal yapının oluşmasına yol açtı. Araştırmacılar, bu değişimin beslenme alışkanlıklarına da doğrudan yansıdığını belirtiyor.
Eski Görüşler Sorgulanıyor
Elde edilen bulgular, Tümülüs kültürüne ait toplulukların ağırlıklı olarak hayvancılıkla geçindiği yönündeki eski görüşleri çürütüyor. Yeni veriler, bu toplumların beslenme ve yaşam biçiminin daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırma, Tunç Çağı’ndaki bu büyük dönüşümün ancak arkeolojik bulgular ile modern bilimsel analizlerin birlikte değerlendirilmesiyle tam olarak anlaşılabileceğini gösteriyor.
Kaynak ARKEOFİLİ
Hüseyin Burak Arslanalp
Huri
