Hüseyin Burak Arslanalp
Yeni nesil biyoplastik, içine yerleştirilen bakteriler sayesinde tamamen parçalanabiliyor; araştırmacılar mikroplastik oluşmadığını açıkladı
Çinli bilim insanları, çevre kirliliğiyle mücadelede çığır açabilecek yeni bir teknolojiye imza attı. Geliştirilen “yaşayan plastik”, içerisine yerleştirilen özel bakteriler sayesinde kullanım ömrü sona erdiğinde kendisini tamamen parçalayabiliyor. Araştırmacılar, sistemin mikroplastik bırakmaması nedeniyle mevcut biyobozunur plastiklerden ayrıldığını belirtiyor.
Çin’de faaliyet gösteren Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüleri’nde görev yapan araştırmacılar, plastik atık sorununa çözüm olabilecek dikkat çekici bir materyal geliştirdi. Bilim insanları tarafından üretilen yeni nesil “yaşayan plastik”, içerisine yerleştirilen genetik olarak düzenlenmiş bakteriler sayesinde belirli koşullar altında kendi kendini yok edebiliyor.
Araştırma ekibi, geliştirilen sistemin geleneksel biyobozunur plastiklerden farklı olarak doğada mikroplastik kalıntısı bırakmadan tamamen çözündüğünü açıkladı.
Plastik İçerisine Uyku Halinde Bakteriler Yerleştirildi
Bilim insanlarının geliştirdiği prototipte, plastik üretiminde kullanılan polimer yapının içerisine özel bakteri sporları entegre edildi. Normal kullanım sürecinde pasif halde kalan bakteriler, belirli çevresel koşullar oluştuğunda aktif hale geliyor.
Araştırmacılar, sistemin kontrollü şekilde çalışabilmesi için bakterilerin “uyku modu” benzeri bir yapıda tutulduğunu belirtti. Plastik atık uygun ortamla karşılaştığında ise bakteriler harekete geçerek polimer yapıyı içeriden parçalamaya başlıyor.
Bu süreçte bakteriler, plastiği sindirebilen özel enzimler üretiyor. Böylece malzeme, dışarıdan fiziksel müdahale olmadan biyolojik olarak çözünüyor.
İki Ayrı Bakteri Sistemi Kullanıldı
Araştırmada genetik olarak değiştirilmiş “bacillus subtilis” sporlarından yararlanıldığı açıklandı. Bilim insanları ayrıca sistemin güvenliğini sağlamak amacıyla bakterilere özel bir “öldürme anahtarı” mekanizması yerleştirdi.
Araştırma ekibine göre plastik yapının tamamen parçalanabilmesi için iki farklı bakteri suşu birlikte çalışıyor.
İlk bakteri türü, “candida antarctica lipazı” adı verilen enzimi üreterek uzun polimer zincirlerini daha küçük parçalara ayırıyor. Ardından ikinci bakteri devreye giriyor.
İkinci sistem ise “burkholderia cepacia lipazı” enzimi sayesinde bu küçük parçaları daha basit moleküllere dönüştürüyor. Böylece plastik, aşamalı biçimde tamamen yok oluyor.
Sadece 6 Gün İçinde Tamamen Çözüldü
Araştırma sonuçlarına göre plastik malzeme, yaklaşık 50 santigrat derece sıcaklığa sahip besin çözeltisine yerleştirildiğinde bakteriler aktifleşmeye başladı.
Başlatılan biyolojik süreç sonucunda materyalin yalnızca 6 gün içinde tamamen parçalandığı ifade edildi. Araştırmacılar, yapılan incelemelerde süreç sonunda mikroplastik oluşumuna rastlanmadığını açıkladı.
Uzmanlar, bu durumun çevre teknolojileri açısından son derece önemli bir gelişme olduğuna dikkat çekiyor.
Mikroplastik Sorununa Yeni Çözüm Umudu
Bilim insanları, günümüzde kullanılan birçok biyobozunur plastiğin tam anlamıyla yok olmadığını ve zamanla mikroplastik parçacıklarına dönüştüğünü belirtiyor.
Mikroplastikler ise denizlerden toprağa, içme suyundan insan vücuduna kadar çok geniş bir alanda tespit ediliyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar, mikroplastiklerin solunum ve gıda yoluyla insan bedenine kadar ulaştığını ortaya koyuyor.
Yeni geliştirilen “yaşayan plastik” teknolojisinin ise bu sorunu ortadan kaldırabilecek potansiyele sahip olduğu değerlendiriliyor.
Plastik Kirliliği Küresel Tehdit Olmayı Sürdürüyor
Uluslararası araştırmalara göre her yıl yaklaşık 19 ila 23 milyon ton plastik atık nehirler, göller ve denizler gibi su ekosistemlerine karışıyor.
Uzmanlar, plastik kirliliğinin yalnızca çevresel değil aynı zamanda ekonomik ve sağlık açısından da ciddi riskler oluşturduğunu vurguluyor. Deniz canlılarının büyük bölümünün plastik atıklar nedeniyle zarar gördüğü ya da yaşamını yitirdiği belirtilirken, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerine ilişkin araştırmalar da devam ediyor.
Çinli araştırmacıların geliştirdiği yeni teknoloji, küresel ölçekte büyüyen plastik krizine karşı gelecekte uygulanabilecek yenilikçi çözümler arasında gösteriliyor.
Haberin girildiği tarih ve saat: 07.05.2026 19:18
Kaynak: http://muhalif.com.tr
Huri
