Hüseyin Burak Arslanalp
Baharın habercisi olarak kabul edilen marteniçka bileklikleri, her yıl mart ayının yaklaşmasıyla birlikte yeniden gündeme geliyor. Kırmızı ve beyaz ipliklerden yapılan bu geleneksel bileklik, hem sağlık hem de şans getirdiğine inanılan köklü bir ritüelin parçası olarak biliniyor.
Marteniçka Ne Zaman Takılır ve Ne Zaman Çıkarılır?
Marteniçka, 1 Mart tarihinde takılıyor. Geleneklere göre bilekliği takan kişi, baharın sembolü olan leyleği gördüğünde marteniçkayı çıkarıyor. Çıkarılan bileklik, çiçek açmış bir ağaç ya da bitkinin dalına bağlanıyor ve sağlık ile dilekler için dua ediliyor.
Eğer ay boyunca leylek görülmezse, marteniçka 31 Mart’ta çıkarılıyor. Bileklik isteyenler tarafından saklanabiliyor ya da bir sonraki yıla kadar muhafaza ediliyor.
Bazı inanışlara göre ise marteniçka, dilek tutulan bir yerde toprağa gömülüyor ya da bir taşın altına konuluyor. Leylek görüldükten sonra ağaca bağlanan marteniçkanın dileklerin gerçekleşmesine vesile olacağına inanılıyor. Ayrıca meyve fidanlarına bağlama geleneği de yaygın olarak uygulanıyor.
Marteniçka’nın Hikayesi
Marteniçka geleneğinin kökeni konusunda tarihçiler ve etnografya uzmanları arasında kesin bir görüş birliği bulunmuyor. Ancak en yaygın anlatı, “savaş, barış ve mutluluk” kavramları etrafında şekilleniyor.
Rivayete göre, yıllar önce bir kral sefere çıkar. Uzun süre haber alamayan kraliçe umudunu yitirmek üzereyken, bir posta güverciniyle gönderilen kırmızı ve beyaz ipliklerden oluşan bir mesaj alır. Mesajın anlamı, kralın dönüşüyle anlaşılır. Kral zorlu bir savaştan ağır yaralı olarak çıkmış, ancak barış sağlandıktan sonra iyileşmiştir.
Bu efsaneye göre marteniçkadaki kırmızı iplik sağlığı ve yaşamı, beyaz iplik ise barışı ve huzuru simgeler.
Baharın gelişiyle birlikte umut, sağlık ve iyi dilekleri temsil eden marteniçka, günümüzde de Balkanlar ve Türkiye’nin bazı bölgelerinde yaşatılmaya devam ediyor.
Kaynak: http://www.cumhuriyet.com
Arda yavuz
Bekir