Arda yavuz
Almanya’daki mağaralarda bulunan ve yaklaşık 45 bin yıl öncesine tarihlenen semboller, yazının başlangıcına ilişkin kabul edilen tarihi yeniden gündeme taşıdı. Araştırmacılar, mamut dişleri üzerine kazınmış çizgi, çentik, nokta ve haç benzeri işaretlerin rastlantısal değil, belirli bir düzen ve tekrar içeren anlamlı desenler olduğunu belirledi.Bugüne kadar yazının ilk örnekleri, Mezopotamya’da yaklaşık 5 bin yıl önce ortaya çıkan proto-çivi yazısı olarak kabul ediliyordu. Ancak yeni bulgular, sembolik iletişimin çok daha erken dönemlerde gelişmiş olabileceğine işaret ediyor.
3 Binden Fazla Sembol İncelendi
Araştırma kapsamında 260 farklı nesne üzerindeki 3 binden fazla karakter analiz edildi. Özellikle Almanya’nın Baden-Württemberg bölgesindeki Lonetal mağara sisteminde ve Geißenklösterle Mağarası’nda bulunan eserler dikkat çekti. Mamut dişinden oyulmuş figürler ve fil dişi plakalar üzerindeki düzenli işaret dizilerinin, bilgi aktarma amacı taşıyabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmanın yazarlarından Christian Bentz (Saarland University), Taş Devri’ne ait bu işaretlerin yazının erken bir alternatifi sayılabileceğini ifade etti. Ewa Dutkiewicz ise bu bulguların, Paleolitik dönem insanlarının bilişsel kapasitesinin modern insanla kıyaslanabilecek düzeyde olduğunu gösterdiğini belirtti.
Mezopotamya’dan 40 Bin Yıl Önce
Sembol dizilerindeki tekrar oranı ve düzenlilik, daha sonraki yazı sistemleriyle benzerlik gösteriyor. Araştırmacılara göre bu durum, Paleolitik avcı-toplayıcı toplulukların, Mezopotamya’daki ilk çivi yazısından yaklaşık 40 bin yıl önce bilgi yoğunluğu taşıyan bir sembol sistemi geliştirmiş olabileceğini ortaya koyuyor.
Çalışmanın sonuçları, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
Kaynak: Gazete Oksijen
Hüseyin Burak Arslanalp
Bekir
