Arda yavuz
Endonezya’da bir mağara duvarında tespit edilen el izi, bugüne kadar güvenilir şekilde tarihlenmiş en eski kaya sanatı örneği olarak kayıtlara geçti. Bilim insanlarına göre el şablonu en az 67 bin 800 yıl öncesine ait. Bu tarih, aynı bölgede daha önce belirlenen en eski mağara resminden yaklaşık 15 bin yıl daha geriye gidiyor.
Keşif; Griffith University, Badan Riset dan Inovasi Nasional (BRIN) ve Southern Cross University araştırmacılarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirildi. El izi, Sulawesi’nin güneydoğusundaki Muna Adası’nda yer alan bir kireçtaşı mağarasında bulundu. Bulgular, modern insanların bölgede çok erken bir dönemde sanatsal üretim yaptığını ortaya koyuyor.
Yaş tespiti nasıl yapıldı?
Araştırmacılar, resmin yaşını belirlemek için uranyum-seri tarihleme yöntemini kullandı. El izinin üzerinde ve altında oluşan mineral katmanları analiz edilerek minimum yaş hesaplandı. Sonuçlar, eserin en az 67 bin 800 yıllık olduğunu gösterdi. Aynı mağarada daha genç dönemlere ait başka çizimlerin de bulunması, insanların bu alanı binlerce yıl boyunca tekrar tekrar kullandığını düşündürüyor.
Pençe benzeri detay dikkat çekti
El şablonunun en çarpıcı yönlerinden biri, parmak izlerinin bilinçli şekilde daraltılarak pençeye benzer bir görünüm verilmiş olması. Araştırmacılar bu tür bir tasarımın şimdiye kadar başka bir örneğine rastlanmadığını belirtiyor. Söz konusu değişikliğin sembolik bir anlam taşıyabileceği, erken dönem tasvirlerde insan ve hayvan figürlerinin birlikte kullanılmasıyla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.
Avustralya’nın yerleşim tarihiyle bağlantı
Keşif, Avustralya’nın ilk yerleşim tarihi tartışmalarına da katkı sunuyor. Bilim dünyasında, bir dönem Avustralya, Tazmanya ve Yeni Gine’yi birleştiren Sahul kara kütlesine insanların ne zaman ulaştığı uzun süredir tartışılıyor. Sulawesi’deki bu bulgu, erken insan topluluklarının kuzey rotasını kullanarak bölgeye çok daha erken tarihte ulaşmış olabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlar, Endonezya adalar zincirinin erken insan göçleri açısından arkeolojik bakımdan kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor
Kaynak: Hürriyet
Hüseyin Burak Arslanalp
Bekir