Hüseyin Burak Arslanalp
Küresel iklim sisteminin en etkili doğal döngülerinden biri olan El Niño’nun 2026 yılı içinde yeniden ortaya çıkabileceği bildirildi. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), Temmuz–Eylül döneminde El Niño gelişme olasılığının yüzde 50 ila 60 aralığında olduğunu açıkladı. Kurum, La Niña’dan ENSO-nötr koşullara geçişin ise Şubat–Nisan döneminde yüzde 60 ihtimalle gerçekleşmesini bekliyor.
Uzmanlara göre, yılın ilerleyen aylarında oluşabilecek bir El Niño, küresel ortalama sıcaklıklarda yeni rekorların önünü açabilir. Ancak NOAA, yılın erken döneminde yapılan tahminlerde model belirsizliğinin yüksek olduğuna da dikkat çekerek öngörülerin temkinle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
El Niño ve La Niña Nedir?
El Niño ve La Niña, Pasifik Okyanusu’nda meydana gelen ve dünya genelindeki hava sistemlerini etkileyen iki zıt iklim olayıdır.
Normal koşullarda ticaret rüzgarları doğudan batıya doğru eser ve sıcak yüzey sularını Batı Pasifik’e taşır. El Niño döneminde bu rüzgarlar zayıflar ya da yön değiştirir. Sonuç olarak Doğu Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin üzerine çıkar.
La Niña’da ise rüzgarlar güçlenir, sıcak sular daha batıya itilir ve Amerika kıyıları boyunca soğuk su yükselimi artar. Bu da deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın altına inmesine yol açar.
El Niño olayları genellikle iki ila yedi yılda bir düzensiz aralıklarla görülür ve çoğu zaman yaklaşık bir yıl sürer. Ardından sıklıkla La Niña evresi gelir.
Küresel Hava Olayları Nasıl Etkileniyor?
İngiltere’deki Ulusal Atmosfer Bilimi Merkezi’nde görev yapan iklim bilimci Kieran Hunt’a göre El Niño, tropikal bölgelerde yağışları baskılama eğiliminde. Bu durum Asya, Afrika ve Güney Amerika musonlarının daha kuru geçmesine neden olabiliyor.
Buna karşılık, ABD’nin güneyi, Peru, Arjantin, Güney Avrupa ile Doğu Afrika’nın bazı bölgelerinde yağış artışı ve sel riski görülebiliyor. El Niño ayrıca tropikal bölgelerde sıcak hava dalgalarını şiddetlendirebiliyor.
Meteorologlar, tipik bir El Niño’nun küresel ortalama sıcaklığı geçici olarak 0,1 ila 0,2°C artırabildiğini belirtiyor. Bu artış, insan kaynaklı iklim değişikliğinin yol açtığı yaklaşık 1,3–1,5°C’lik uzun vadeli yükselişin üzerine eklenebiliyor.
Ölçüm Yöntemleri Değişti
El Niño ve La Niña, yaklaşık 75 yıl boyunca tropikal Pasifik’teki üç bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının 30 yıllık ortalamalara göre 0,5°C sapması esas alınarak hesaplanıyordu.
Ancak küresel ısınma nedeniyle “normal” kabul edilen değerler sürekli değiştiği için NOAA, kısa süre önce yeni bir endeks uygulamaya başladı. Yeni yöntem, Pasifik’teki sıcaklıkları yalnızca geçmiş ortalamayla değil, tropiklerin geri kalanıyla karşılaştırıyor.
NOAA Jeofiziksel Akışkan Dinamiği Laboratuvarı’nda görev yapan meteorolog Nat Johnson, eski ve yeni ölçüm sistemleri arasındaki farkın yarım dereceye kadar çıkabildiğini ve bunun sınıflandırmaları etkileyebileceğini belirtiyor.
Öte yandan Woodwell İklim Araştırma Merkezi’nden iklim bilimci Jennifer Francis, El Niño’nun gelişmesi halinde yeni bir küresel sıcaklık rekorunun olası olduğunu ifade ediyor.
Bilim insanları, önümüzdeki aylarda Pasifik’teki gelişmeleri yakından izlerken, El Niño’nun küresel hava dengeleri ve sıcaklık rekorları üzerindeki etkisi şimdiden tartışma konusu olmuş durumda.
Haberin girildiği tarih ve saat 03/03/2026 21:07
Kaynak: http://gazeteoksijen.com
Huri