Huri24 Mar 2026 17:21
by sıla tankMart 23, 202607PAYLAŞ0
Körfez bölgesinde artan jeopolitik gerilim, küresel hava trafiğinde önemli değişimlere yol açarken Avrupa-Asya hattında da ciddi kırılmalar yaratıyor. Turizm uzmanı Recep Yavuz, özellikle Dubai ve Doha gibi kritik aktarma merkezlerine yönelik risk algısının değiştiğini, bunun da uçuş rotaları ve seyahat alışkanlıklarını kalıcı biçimde etkileyebileceğini vurguluyor.
“Enerji krizinin yükü Asya’da hissediliyor”
Yavuz’a göre küresel enerji piyasalarındaki dalgalanma ilk etapta Batı’yı etkiliyor gibi görünse de, asıl baskı Asya-Pasifik bölgesinde hissediliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’na bağımlı enerji tedarik zincirinin kırılganlığı, bölge ülkelerini hem maliyet artışı hem de arz güvenliği riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Bu durum; sanayi, ulaşım ve günlük yaşamı etkilerken, turizm sektörü de bu zincirin en hassas halkalarından biri olarak öne çıkıyor.
Turizmde maliyet baskısı artıyor
Enerji fiyatlarındaki yükselişin, özellikle havayolu taşımacılığı ve konaklama sektöründe ciddi maliyet artışına yol açtığını belirten Yavuz, artan ulaşım giderlerinin destinasyonlara erişimi zorlaştırdığını ifade ediyor. Bu durum, gelişmekte olan Asya ülkelerinde seyahatin giderek daha pahalı hale gelmesine ve talebin düşmesine neden oluyor
Hizmet kalitesi de risk altında
Krizin yalnızca maliyetlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Yavuz, enerjiye erişimde yaşanan sorunların elektrik kesintileri, ulaşım aksaklıkları ve üretim daralmaları gibi sonuçlar doğurduğunu belirtiyor. Bu gelişmeler, turistik destinasyonların sunduğu hizmet kalitesini doğrudan etkileyerek ziyaretçi deneyimini olumsuz yönde değiştirebilir.
Kırılgan ülkeler daha fazla etkileniyor
Büyük ekonomiler krizi daha kolay yönetebilirken, Bangladeş, Nepal, Pakistan ve Endonezya gibi ülkelerin daha kırılgan bir yapıya sahip olduğu ifade ediliyor. Bu ülkelerde enerji maliyetleri enflasyonu artırırken, gelir kaybı turizm talebini de aşağı çekiyor.
30 milyon işçi için risk
Körfez ülkelerinde çalışan milyonlarca Asyalı işçinin de bu sürecin önemli bir parçası olduğuna dikkat çeken Yavuz, enerji gelirlerindeki dalgalanmanın bu çalışanların kazançlarını ve ülkelerine gönderdikleri dövizi etkileyebileceğini belirtiyor. Bu durumun, Güney ve Güneydoğu Asya’da iç talebi ve turizm hareketliliğini baskılayabileceği öngörülüyor.
Hava trafiği yeniden şekilleniyor
Körfez’deki gerilim, uluslararası uçuş ağlarını da doğrudan etkiliyor. Dubai, Doha ve Riyad gibi merkezlerin riskli algılanması, Avrupa-Asya hattındaki rotaların yeniden planlanmasına neden oluyor. Yavuz’a göre hava trafiğinin kısa vadede eski düzenine dönmesi zor görünüyor.
“Turizm yeni bir kırılma noktasında”
Pandemi sonrası toparlanma sürecine giren turizm sektörü, şimdi de enerji kaynaklı yeni bir sınavla karşı karşıya. Yavuz, tüketici davranışlarının değiştiğini; uzun mesafeli seyahatlerin azalabileceğini ve daha yakın, ekonomik destinasyonların öne çıkacağını belirtiyor.
Değerlendirmesini çarpıcı bir soruyla noktalayan Yavuz, enerji krizinin artık yalnızca ekonomik değil, turizmin yönünü belirleyen stratejik bir unsur haline geldiğini ifade ediyor. Ona göre, kısa vadede istikrar sağlanamazsa Asya turizmi sadece daralma değil, köklü bir dönüşüm sürecine girebilir.
Hüseyin Burak Arslanalp
