Huri
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik önemli bir projeyi hayata geçirdi. Özellikle Göcek ve Dalaman koyları, artan tekne trafiği ve kontrolsüz demirleme nedeniyle hassas ekosistemler açısından risk altındaydı. Bu proje ile deniz tabanındaki endemik deniz çayırlarının korunması, kıyı ve deniz ekosistemlerinin sürdürülebilir şekilde yönetilmesi amaçlanıyor. (haberturk.com)
Projenin merkezinde “DERİA Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi” bulunuyor. Bu sistem, pilot bölge olarak seçilen Göcek ve Dalaman koylarında uygulanmaya başlandı. Bölgede toplam 926 deniz mapası ve 906 tonoz yerleştirilerek 886 teknenin güvenli ve kontrollü bir şekilde bağlanması sağlanacak. Mapalar ve tonozlar, deniz tabanına zarar vermeden teknelerin demirlemesine olanak tanıyor. Böylece deniz çayırları üzerindeki tahribat önemli ölçüde azalacak. (haberturk.com)
Proje yalnızca fiziksel koruma ile sınırlı değil. Koylarda yapılan bağlama işlemleri dijital bir altyapı üzerinden yönetiliyor. “DERİA” web sitesi ve mobil uygulaması aracılığıyla tekne sahipleri, koylardaki uygun bağlama noktalarını görebilecek ve rezervasyonlarını online olarak gerçekleştirebilecekler. Bu sayede koylarda uzun süreli ve kontrolsüz demirlemelerin önüne geçilecek. Ayrıca, uygulama üzerinden bağlama süreleri sınırlanıyor, deniz trafiği ve yoğunluk daha etkin bir şekilde yönetiliyor. (haberturk.com)
Projeye ek olarak, koylarda çevre ve temizlik hizmetleri de güçlendiriliyor. Atık alım tekneleri, yüzey temizliği yapan botlar ve deniz dibi temizlik ekipleri bölgedeki kirliliği azaltmak için görev yapacak. Böylece hem ekosistemin korunması hem de bölgenin turizm açısından sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefleniyor. (haberturk.com)
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı, DERİA projesinin ekosisteme odaklı bir yaklaşım olduğunu vurguladı. Elde edilen gelirlerin yeniden çevrenin korunması ve projelerin geliştirilmesi için kullanılacağını belirtti. Ayrıca sistem üzerinden atık yönetimi, deniz kirliliği izleme ve tekne hareketlerinin takibi dijital olarak gerçekleştirilecek, böylece gözetim süreçleri daha şeffaf ve etkin olacak. (haberturk.com)
Uzmanlar, bu tür dijital ve ekosistem odaklı projelerin, Göcek ve Dalaman koylarında hem doğal yaşamı koruyacağını hem de turizm aktivitelerinin düzenli ve sürdürülebilir olmasına katkı sağlayacağını belirtiyor. DENİZ ekosistemlerinin korunması ve turizmin dengeli şekilde yönetilmesi için bu tür inovatif sistemlerin önümüzdeki yıllarda daha yaygın uygulanması bekleniyor.
Hüseyin Burak Arslanalp
Bekir
Arda yavuz
